کنزابورو اوئه نویسنده‌ای جهان‌شمول یا وطن‌شمول؟

کنزابورو اوئه نویسنده‌ای جهان‌شمول یا وطن‌شمول؟
نویسنده: شقایق بشیرزاده
تاریخ:
۰۸ دی ۱۳۹۸
کنزابورو اوئه در سال ۱۹۳۵ در دهکده‌ای کوچک در جزیره‌ی شیکوکو در ژاپن به دنیا آمد و زندگی کرد. اگرچه او در ۲۸ سالگی نویسنده‌ای معروف و شناخته شده در ژاپن بود، مقالات بسیاری می‌نوشت و داستان‌های بسیاری از جمله «در برابر مردگان» و «سهام ممتاز» را چاپ کرده بود، اما نقطه‌ی تحول زندگی او و علی‌الخصوص نویسندگی‌اش زمانی اتفاق افتاد که پسرش با بیماری هرنی و معلولیت ذهنی به دنیا آمد. او پس از تولد پسرش، تبدیل به نویسنده‌ای شد که از تجربیات شخصی‌اش ‌کتابی نوشت با عنوان «یک موضوع شخصی» که در آن ماجرای پدری که فرزندی معلول دارد را روایت می‌کند. او می‌گوید: «من درباره‌ی منزلت بشریت می‌نویسم.» 


کنزابورو نگاهی بسیار نقادانه به مسائل سیاسی ژاپن دارد و‌ از قوانین دموکراسی جدید و ضد جنگی که ژاپن پس از جنگ جهانی دوم اعمال کرده است طرفداری می‌کند. او‌ معتقد است که باید به دموکراسی زمان و میدان داد. مصاحبه‌های بسیاری از او در خصوص دیدگاه سیاسی‌اش و مخالفتی که با سیستم امپراتورپرستی ژاپن دارد، در دسترس می‌باشد به طوری که حتی در سخنرانی نوبل قسمت اعظمی از حرف‌هایش در خصوص همین سیاست‌گذاری‌ها و ابراز نگرانی‌اش در مورد دنیای ماشینی، مدرن و دورافتادگی ژاپن از جهان بوده ‌است. او ‌معتقد است ژاپن آن‌قدر در گذشته و حال خود غرق است، که این دورافتادگی اجتماعی و سیاسی را نمی‌بیند. کنزابورو نام این سخنرانی را «ژاپن، سرزمین ابهام و من» نهاد. و در این سخنرانی به این نکته اشاره می‌کند که: «برای تعریف هویت پسندیده‌ی ژاپنی، می‌خواهم کلمه‌ی «نجیب» را از جورج اورول وام بگیرم... این اصطلاح ساده و فریبنده ممکن است در تقابل مستقیم با واژه‌ی «ابهام» قرار گیرد... در اینجا اختلاف فاحش و مطایبه‌آمیزی وجود دارد، بین آنچه ژاپنی‌ها از بیرون به نظر می‌آیند و آنچه خود دوست دارند به نظر آیند.» 

و شاید همین دیدگاه منشاء تفکری باشد که وی با آنکه برنده‌ی جایزه‌ی نوبل شده است خودش را نویسنده‌ای جهانی نمی‌داند. او در یکی از مصاحبه‌هایش با ترجمه‌ی غلامرضا آذرهوشنگ می‌گوید: «من در جزیره‌ی کوچکی در ژاپن به دنیا آمدم، و ژاپن کشوری است در گوشه‌ا‌ی از آسیا. و این خیلی مهم است. البته هم‌قطاران عالی‌رتبه‌ی ما بر این باور هستند که ژاپن در مرکز آسیا قرار دارد. و در خلوت خود، فکر ‌می‌کنند حقیقت این است که ژاپن در مرکز عالم قرار دارد. اما من همیشه ‌می‌گویم که نویسنده‌ای پیرامونی هستم. از ناحیه‌ای پیرامونی، ژاپن پیرامونی در آسیا، و کشوری پیرامونی در این سیاره. من این را با افتخار ‌می‌گویم.» می‌توان این‌گونه برداشت کرد که تلاش او در این جهت است که از جزء به کل برود. و از طریق نوشتن از روزمرگی‌ها و اتفاقات کوچکی که او را با مسائل بزرگ‌تری به مانند جنگ جهانی دوم و یا حملات اتمی پیوند می‌دهد، در نهایت چیزی خلق کند تا ژاپن را به دنیا بشناساند. او معتقد است کسی که خودش را در مرکز می‌بیند، چیزی برای نوشتن ندارد. 


اگرچه او را به عنوان یک نیهیلیست و اگزیستانسیالیست می‌شناسند و آثارش را سخت و تلخ می‌دانند اما او خود را این‌گونه نمی‌بیند: «من می‌نویسم تا خودم را به جامعه و کهکشان پیوند دهم.» او معتقد است جهانی که ما در ذهن خود و در دنیای کوچک‌مان می‌سازیم می‌تواند جهانی شود. اما اول باید آنچه در پیرامون و‌ اطراف خود داریم را کامل بشناسیم. سنت‌ها و فرهنگ‌هایی که او از آن‌ها با نام انسانیت و نجابت دفاع می‌کند در داستان‌ها و تفکراتش به وضوح دیده می‌شوند. او تلاش می‌کند تا تریبونی باشد برای نسل جدید نویسندگان ژاپن تا به صلح جهانی بیفزایند. تاثیری که او در کودکی از جنگ و تبعاتش دیده است، و تاثیری که دیدن بیمارستان‌ مجروحان متأثر از بمب اتمی هیروشیما در بزرگسالی بر او گذاشت، به یک اندازه او را در مسیری سوق داده است که هر آنچه تجربه کرده، و هر آنچه بر انسانیت می‌افزاید را بر روی کاغذ بیاورد، و ذهن خواننده را به چالش بکشد. برای او که در کودکی خودش را با کتاب «ماجراهای نیلز» ساعت‌ها سرگرم می‌کرد، دنیای نیلز که انسان می‌شود یک جور رهایی و ‌ذن محسوب می‌شد. به راستی ما پا در کدام جهان خواهیم گذاشت اگر به مانند نیلز قهرمان کودکی کنزابورو فریاد سر ندهیم که «من انسان هستم».

مراجع: 
*سخنرانی جایزه‌ی نوبل کنزابورو اوئه (۱۹۹۴)، ترجمه‌ی غلامرضا آذرهوشنگ در کتاب در برابر مردگان
*مصاحبه‌ی انجمن مطالعات بین‌المللی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (۱۹۹۹)، ترجمه‌ی غلامرضا آذرهوشنگ در کتاب در برابر مردگان
*مصاحبه در سایت پاریس ریویو (۲۰۰۷)، توسط سارا فای
*مصاحبه در سایت وی کیو آر (۲۰۰۵)، توسط لیندزلی کمرون 

 
دیدگاه خود را ارائه دهید
لطفا دیدگاهتان را در فرم زیر درج نمایید.
 _____  __          _____ 
/ __  \/  |        |  ___|
`' / /'`| |  _   _ |___ \ 
  / /   | | | | | |    \ \
./ /____| |_| |_| |/\__/ /
\_____/\___/ \__, |\____/ 
              __/ |       
             |___/        
کد امنیتی نمایش داده شده در تصویر بالا را وارد فرمایید.
مطالب بیشتر در این زمینه
مرگی از آنِ خود
 ۲۵ آبان ۱۳۹۹
 گردآوری و بازنمود: نغمه کرم‌نژاد

مرگی از آنِ خود

مرگی از آنِ خود​ و آخرین کلمه‌هایی که نویسندگان برجسته‌ی تاریخ در واپسین ساعات زندگی، در مواجهه با مرگ گفته‌اند.   آن زمان که مرگ با چهره‌ی غریبش به بستر بیماری کسی میغلتد، یا بر حسب حادثه‌ای یا خودخواسته و یا با هر بهانه‌ای که فراخوانده شود، چه چیز به یاری‌ِ او می‌آید تا آن رویارویی غریب را ...  ادامه مطلب 
درباره‌ی کارلوس فوئنتس
 ۲۱ آبان ۱۳۹۹
 نویسنده: عطیه رادمنش احسنی

درباره‌ی کارلوس فوئنتس

بدبین بودن، یک خوش‌بین بودن آگاهانه است کارلوس فوئنتس، نویسنده‌ی مکزیکی، در ۱۱ نوامبر ۱۹۲۸ در پاناما به دنیا آمد. کشوری که پدر سیاست‌مدارش در آن‌جا مشغول به کار بود. فوئنتس دوران کودکی و نوجوانی‌اش را به خاطر شغل پدر، در کشورهای بسیاری گذراند و درس خواند. در شانزده سالگی برای تحصیل به مکزیک ...  ادامه مطلب 
نویسنده‌ها و گربه‌ها
 ۱۸ آبان ۱۳۹۹
 انتخاب و ترجمه: شبنم عاملی

نویسنده‌ها و گربه‌ها

نوشته‌ی: آلیسون ناستاسی برای قرن‌ها خاصیت جذاب‌گونه‌ی گربه‌سانان انسان‌ها را شیفته‌ی خود کرده است. بعد از انتشار اولین کتابم «هنرمندان و گربه‌هاشان» در سال ۲۰۱۵، می‌خواستم رابطه‌ی بین خلاقیت و گربه‌ها را کشف کنم. به عنوان یک هنرمند و نویسنده، با کنکاش در زندگی نویسندگان، ...  ادامه مطلب 
در سوگِ شاهرخ مسکوب؛ نویسنده‌ی سوگ‌ها و جان‌لرزه‌ها
 ۲۳ فروردین ۱۳۹۹
 نویسنده: حدیث خیرآبادی

در سوگِ شاهرخ مسکوب؛ نویسنده‌ی سوگ‌ها و جان‌لرزه‌ها

بیست‌‌و‌سوم فروردین، سال‌مرگِ شاهرخ مسکوب پژوهشگر، مترجم و نویسنده‌ی ایرانی است. او که بیش از هر نویسنده‌ای، در مرگ یاران و عزیزان، سوگنامه نوشت و الحق، کسان بسیاری پس از مرگش، به حسرت و دریغ گفته‌اند که ای کاش مسکوب خودش می‌توانست در فقدانِ خود، سوگنامه ...  ادامه مطلب 
صادق هدایت؛ فیلی در تاریکی
 ۲۸ بهمن ۱۳۹۸
 نویسنده: عطیه رادمنش احسنی

صادق هدایت؛ فیلی در تاریکی

بیست و هشتم بهمن ماه ۱۲۸۱، صادق هدایت در تهران به دنیا آمد. تولد صادق هدایت، در حقیقت تولد رمان و داستان‌نویسی مدرن در ایران است. تولد شیوه‌ای از نوشتن که عبور از فضای ادبیات کهن است و پیوند به ادبیات جهانی ـ او صفر آفرینش ادبیات مدرن در ایران است. نزدیک به شصت سال از مرگ هدایت گذشته است و بیش از صد سال ...  ادامه مطلب