بریده‌ای‌ از مصاحبه با آلبر کامو به نام «هنرمند و زمان او»

بریده‌ای‌ از مصاحبه با آلبر کامو به نام «هنرمند و زمان او»
گزینش: گروه ادبی پیرنگ
تاریخ:
۲۰ مرداد ۱۳۹۸
مصاحبه‌ی زیر، بریده‌ای‌ست از مصاحبه با آلبر کامو به نام «هنرمند و زمان او» که به انتخاب مترجم؛‌ مصطفی رحیمی، در کتاب «تعهد اهل قلم» توسط انتشارات نیلوفر به چاپ رسیده است.
در این گفت‌وگو که در سال ۱۹۵۳ انتشار یافته است، کامو نظرات شخصی خود را درباره‌ی نقش هنرمند و ضرورت اثر هنری در جامعه، بیان می‌کند.


پرسش: آیا شما به عنوان هنرمند پذیرفته‌اید که در روزگار ما نقش «شاهد» را بر عهده بگیرید؟

کامو: در این باره ادعای بسیار یا قریحه و استعدادی لازم است که من فاقد آنم. من شخصا طالب هیچ «نقشی» نیستم و جز یک قریحه‌ی حقیقی ندارم: یعنی به عنوان آدمی، قریحه‌ای برای خوشبختی احساس می‌کنم و به عنوان هنرمند، چنین به نظرم می‌رسد که باز هم باید در آثار خود، بی‌توسل به جنگ و دادگاه، شخصیت‌هایی بیافرینم. اما شما، همچنان که می‌توان به سراغ هر کسی رفت، به سراغ من آمده‌اید که عقیده‌ام را بپرسید. 
هنرمندان دوران‌های گذشته ممکن بود دست‌کم در برابر زور و استبداد سکوت کنند. اما نیروهای استبداد امروزه به راه تکامل رفته‌اند و در برابر آنها سکوت و حتی بی‌طرفی درست نیست. باید تکلیف خود را معین کرد یا با آنها بود یا در برابر آنها. با این مقدمه من در صف مخالف آنان قرار دارم. اما این نکته به معنی انتخاب «نقش» راحت «شاهد» نیست. منظور من این است که ما باید دوران خود را آن‌چنان که هست بپذیریم و در یک کلمه وظیفه‌ی خود را انجام دهیم. از این گذشته شما فراموش می‌کنید که قاضی و متهم و شاهد با سرعتی عجیب جا عوض می‌کنند. اگر من به نظر شما انتخابی کرده‌ام، راه من دست‌کم این است که برعکس بسیاری از فیلسوفان، هرگز بر کرسی قاضی یا پایین‌دست کرسی قاضی ننشینم. از این که بگذریم موقعیت برای عمل، عمل نسبی، کم نیست. امروزه «سندیکالیسم» مقدم بر همه و بارورتر از همه‌ی کارهاست.

پرسش: در دنیای امروز هنرمند چه می‌تواند بکند؟

کامو: از هنرمند توقع آن نیست که درباره‌ی «شرکت‌های تعاونی» چیز بنویسد و نه برعکس توقع آن است که در برابر رنج دیگران سکوت کند. چون شما عقیده‌ی شخصی مرا در این باره پرسیده‌اید، من هم به سادگی جواب می‌دهم. ما به عنوان هنرمند شاید نیازی به دخالت در مسائل این قرن نداشته باشیم، اما به عنوان بشر، چرا. کودک خردسالی که استثمار می‌شود یا تیرباران می‌گردد، بردگان اردوگاه‌ها، بردگان مستعمره‌ها، اردوهای شکنجه‌دیدگان که دنیا مملو از آنهاست، اینها همه از کسانی که قادر به سخن گفتن‌اند می‌خواهند که سخن‌شان را با سکوت آنان پیوند دهند. من هر روز مقاله‌ای مبارزه‌جویانه ننوشته‌ام، من در مبارزه‌های همگانی شرکت نکرده‌ام، زیرا مایلم جهان از مجسمه‌های یونانی و از شاهکارها پوشیده شود. کسی که در اندرون من این تمایل در او می‌جوشد، زنده است. چه بهتر که وی در جان دادن به آفریده‌های خیال خود بکوشد. اما از نخستین مقاله‌ها تا آخرین کتابم، که شاید زیادتر از حد معمول باشد، قلم برنداشته‌ام مگر از آن رو که نمی‌توانم خود را از حوادث روزانه و از کنار کسانی که تحقیر می‌شوند، کنار بکشم. اینان که گفتم نیاز به امید دارند و اگر ما همه خاموش شویم و اگر این مردمان را میان دو نوع تحقیر مختار بگذاریم، برای همیشه ناامید می‌شوند. و ما را هم در پی خود ناامید می‌کنند. [...]
با این همه، آنچه گفتم بدان معنی نیست که ما باید طبیعت هنری خود را فدای فلان خطابه‌ی اجتماعی بکنیم... من به هیچ‌وجه ارزش‌های خلاق هنری را به نفع ارزش‌های بشری، یا برعکس، سبکسرانه نفی نمی‌کنم. به نظر من این دو به هیچ‌وجه از هم جدا نیستند. و عظمت هنرمندانی چون مولیر و تولستوی و ملویل در تعادلی است که میان این دو ارزش به وجود آورده‌اند. امروزه به سبب ضرورت پیشامدها ما مجبوریم فشار حاصل از این تعادل را به زندگی خود منتقل کنیم. به همین سبب هنرمندان بسیاری، که زیر بار وقایع خمیده‌اند، به برج‌های عاج یا به معبدهای سیاسی پناه می‌برند. اما من به سهم خود در این هر دو گریزی یکسان می‌بینم. ما باید در عین حال هم در خدمت دردمندان و هم در خدمت زیبایی باشیم. [...]
اما هنرمند به هیچ‌وجه تنها نیست. هنرمند در میان همگان است. نه برتر از آنهاست و نه فروتر، بلکه درست در ردیف همه‌ی کسانی است که کار می‌کنند و در مبارزه‌اند. رسالت هنرمند در برابر بیداد، باز کردن درهای زندان‌ها و سخن گفتن از شوربختی و نیکبختی همگان است. در اینجاست که هنر در برابر دشمنان خویش، با اثبات این نکته که به خودی خود دشمن هیچ‌کس نیست، حقانیت خود را ثابت می‌کند. بی‌گمان تنها با هنر، تجدید حیات عدالت و آزادی را نمی‌توان تضمین کرد. اما با نبودن هنر، این تجدید حیات بی‌شکل و قواره است و بنابراین هیچ نیست. بی‌وجود فرهنگ و آزادی نسبی، که لازمه‌ی فرهنگ است، اجتماع هرچند تکامل یافته باشد جز جنگلی نیست. چنین است که هر اثر هنری اصیلی که آفریده می‌شود، هدیه‌ای است برای آینده.



منبع: آلبر کامو، تعهد اهل قلم، ترجمه مصطفی رحیمی، انتشارات نیلوفر
دیدگاه خود را ارائه دهید
لطفا دیدگاهتان را در فرم زیر درج نمایید.
                                   
                                   
 _ __ ___   _ __ ___    ___  _ __  
| '_ ` _ \ | '_ ` _ \  / _ \| '_ \ 
| | | | | || | | | | ||  __/| | | |
|_| |_| |_||_| |_| |_| \___||_| |_|
                                   
                                   
کد امنیتی نمایش داده شده در تصویر بالا را وارد فرمایید.
مطالب بیشتر در این زمینه
مصاحبه هکتور بیانچوتی با گابریل گارسیا مارکز در نوول ابزرواتور در سال ۱۹۸۲
 ۱۲ آبان ۱۳۹۹
 انتخاب: گروه ادبی پیرنگ

مصاحبه هکتور بیانچوتی با گابریل گارسیا مارکز در نوول ابزرواتور در سال ۱۹۸۲

*بیانچوتی: کدام یک باعث می‌شود که دست به قلم ببرید: تصویر یا ضرب‌آهنگ؟ **گابریل گارسیا مارکز: تصویر، در اصل همیشه تصویر است و از کل داستان و کل مضمون جدا می‌شود. مثل یک یاخته‌ی آزاد که نه می‌توانم تعریفش کنم و نه می‌دانم چگونه و چرا تکثیر ...  ادامه مطلب 
چمدانی پر از شکلات: مصاحبه‌ای با «سوتلانا آلکسیویچ»
 ۰۵ مرداد ۱۳۹۹
 مترجم: شبنم عاملی

چمدانی پر از شکلات: مصاحبه‌ای با «سوتلانا آلکسیویچ»

مصاحبه‌کننده: «مایک چو»، ۱۶ اکتبر ۲۰۱۷ «سوتلانا آلکسیویچ» سرخط امسال جشنواره‌ی «لوئیزیانا» بود که با حضور جمعی از نویسندگان، خوانندگان و ناشرانی از اسکاندیناوی در بیست و پنج مایلی شمال کپنهاگ، در موزه‌ی هنرهای معاصر لوئیزیانا برگزار شد. این رویداد ...  ادامه مطلب 
رمان طاعون آلبر کامو منجر به بیشتر خوانده شدن داستان‌های مربوط به بیماری‌های همه‌گیر شد
 ۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۹
 مترجم: شبنم عاملی

رمان طاعون آلبر کامو منجر به بیشتر خوانده شدن داستان‌های مربوط به بیماری‌های همه‌گیر شد

کیم ویلشر- ۲۸ مارس ۲۰۲۰- گاردین   دختر آلبر کامو درباره‌ی درخواست گسترده‌ی تجدید چاپ کتاب طاعون –نوشته شده در سال ۱۹۴۷- در زمان شهربندان به دلیل ویروس کرونا توضیح داد.   طاعون همه‌گیر می‌شود. مردم می‌میرند. به همه دستور ...  ادامه مطلب 
گفت‌وگوی مجتبی فیلی (داستان‌نویس) با صمد طاهری
 ۲۲ بهمن ۱۳۹۸
 گزینش: گروه ادبی پیرنگ

گفت‌وگوی مجتبی فیلی (داستان‌نویس) با صمد طاهری

ادبیات کاری را که باید بکند، می‌کند  سوال: فرض کنیم هزار سال گذشته باشد. آیا داستان‌نویسان ادبیات امروز ایران، هنوز هم در میان ایرانیان یا دستکم فارسی‌زبانان، خواننده دارند؟  پاسخ: جواب دادن به این سئوال خیلی دشوار و شاید بشود گفت ناممکن است. نه هزار سال، حتی پنجاه سال ...  ادامه مطلب 
گفت‌وگویی با آریل دورفمن
 ۰۶ بهمن ۱۳۹۸
 مترجم: شبنم عاملی

گفت‌وگویی با آریل دورفمن

کل زندگی‌ام را وقف این کرده‌ام که بگویم: «من ساکت نخواهم ماند.»  آریل دورفمن نویسنده، شاعر و نمایشنامه نویس شیلیایی - آمریکایی است که در سال ۱۹۷۳ به دلایل سیاسی مجبور به ترک شیلی شد. او در نوشته‌هایش همواره صدای قدرتمندی علیه ظلم سیاسی و نقض حقوق بشر بوده است. برخی از آثار مهم او همچون ...  ادامه مطلب