بیوه‌ها؛ زنانی که مرگِ مردهاشان را واخواهی می‌کنند

بیوه‌ها؛ زنانی که مرگِ مردهاشان را واخواهی می‌کنند
نویسنده: شبنم عاملی
تاریخ:
۲۷ تیر ۱۳۹۸
«بیوه‌ها» با عنوان انگلیسی «Widows» نوشته‌ی آریل دورفمن (Ariel Dorfman)، کتابی است درباره‌ی زن‌هایی که همواره قربانی اصلی سیاست و جنگ قدرت بوده‌اند. زن‌هایی چشم‌انتظار مردهاشان. نگران پدرها، شوهرها، پسرها و برادرهاشان.

دورفمن نویسنده‌ی اهل شیلی، این کتاب را در تبعید نوشت و در مقدمه‌ی کتاب می‌گوید: «ابتدا قصد داشتم این کتاب را با نام مستعار چاپ کنم. تصمیم گرفته بودم پدر واقعی‌اش را مخفی کنم، البته نه به علت شرمندگی از پسرم، بلکه به این سبب که کتاب‌هایی که اسم من را بر خود دارند، نمی‌توانند آزادانه در شیلی منتشر شوند.»

او به چشم خود دیده‌ بود که حکومت‌های دیکتاتور آدم‌ها را در دل شب می‌برند و دیگر کسی اثری از آنها نمی‌بیند. این حکومت‌ها حتی جسد و قبری را برای دستگیرشد‌گان برنمی‌تابند. انگار هرگز وجود نداشته‌اند. در ادامه تصمیم می‌گیرد مکان داستان خود را در ظاهر به یونان و زمانی نامشخص تغییر دهد. بعدها به این نتیجه می‌رسد که دیکتاتوری زمان و مکان ندارد و هر کس می‌تواند این کتاب را به سرزمین دیکتاتورزده‌ی خود تعمیم دهد.

داستان بیوه‌ها از گم‌ شدن مردهای روستایی می‌گوید و در پی آن واکنش زن‌های روستا. این داستان، داستانی‌ است زن‌محور. شخصیت اصلی داستان سوفیا آنجلوس، مادربزرگ خانواده، می‌خواهد برای جسد متلاشی شده‌ای که از رودخانه گرفته شده است، مراسم تدفین برگزار کند. اما مقامات دولتی فکر می‌کنند او دارد توطئه می‌چیند. او اذعان دارد جسد متعلق به شوهرش است که چند هفته پیش توسط نیروهای امنیتی ربوده شده است.

زن‌های روستا از بی‌خبری و چشم‌انتظاری خسته‌ شده‌اند و هر بار که جسدی را در رودخانه پیدا می‌کنند، ادعا می‌کنند که جسد متعلق به بستگان آنهاست. دورفمن به چیزی بالاتر از مراسم سوگواری اشاره می‌کند، مراسمی که نه برای تسکین دادن دل زن‌ها بلکه برای ساختن و ادامه دادن راه مبارزه‌ا‌ی است که علیه حکومت اجرا می‌شود و راهکاری است برای ایستادگی. در این داستان زن‌ها نمی‌خواهند بدانند که چرا مردهاشان کشته شده‌اند. مساله‌ی مهم و اساسی مراسم تدفین آبرومند است. و مردهای حکومت که وظیفه‌ی زن‌ها را فقط بچه‌داری، هم‌خوابگی با مردها و امورات منزل می‌دانند از این واکنش خشمگین شده‌اند.

هر فصلی از بیوه‌ها با راوی‌های مختلف نوشته شده‌ است. دانای کل، اول شخص و سوم شخص به صورت هم‌زمان و در نهایت دوم شخص. با انتخاب این راوی‌های مختلف، دورفمن بیرون ماجرا ایستاده است و شخصیت‌ها را قضاوت نمی‌کند. از لحاظ تعدد راوی، این کتاب می‌تواند کلاس درسی برای داستان‌نویسان باشد. درخشان‌ترین فصل کتاب، فصل هفتم کتاب است که در آنجا آخرین پسر خانواده را برای اعتراف گرفتن از سوفیا شکنجه می‌کنند و این فصل به دیدار این دو نفر می‌پردازد. نویسنده با انتخاب راوی دوم شخص، خواننده را جای مخاطب پسر -راوی این فصل- می‌گذارد و خواننده حس می‌کند که اوست که شکنجه شده است و الان دارد با مادربزرگش صحبت می‌کند. صحبتی نه از طریق زبان بلکه با نگاه. 

بیوه‌ها در اصل به زبان اسپانیایی نوشته شده و بهمن دارالشفایی مترجم این کتاب پس از نامه‌نگاری با دورفمن و اطمینان یافتن از کامل بودن ترجمه‌ی انگلیسی -از آنجا که دورفمن به زبان انگلیسی مسلط است و خودش بر ترجمه نظارت داشته است- آن را ترجمه کرده است و به خوبی از عهده‌ی تعدد راوی این کتاب برآمده است.

این کتاب توسط نشر ماهی در قطع جیبی چاپ شده ‌است و می‌تواند گزینه‌ی خوبی برای همراه بردن در سفر باشد.
 
دیدگاه خود را ارائه دهید
لطفا دیدگاهتان را در فرم زیر درج نمایید.
کد امنیتی نمایش داده شده در تصویر بالا را وارد فرمایید.
مطالب بیشتر در این زمینه
نگاهی به رمان «تونل»؛ ارنستو ساباتو
 ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
 نویسنده: حدیث خیرآبادی

نگاهی به رمان «تونل»؛ ارنستو ساباتو

تونل؛ شعر زیبایی از جنون و مرگ «آیا زندگی ما چیزی جز یک سلسله زوزه‌های بی‌معنی در بیابانی از ستارگان بی‌اعتنا نبود؟» * از ارنستو ساباتو (۱۹۱۱-۲۰۱۱) نویسنده‌ی برجسته‌ی آرژانتینی و یکی از مهم‌ترین نویسندگان اد‌بیات اسپانیایی‌زبان، تنها سه رمان بر جا مانده است. او به ...  ادامه مطلب 
رمان «مقلدها» نوشته‌ی گراهام گرین و نقش تاریخی‌اش به هنگام لاقیدی رسانه‌ای
 ۰۷ اردیبهشت ۱۳۹۹
 نویسنده: نغمه کرم‌نژاد

رمان «مقلدها» نوشته‌ی گراهام گرین و نقش تاریخی‌اش به هنگام لاقیدی رسانه‌ای

  «یکی از وظایف ادبیات که می‌توانیم بگوییم تاریخ عاطفی یک مملکت است، در زمان‌های حاکمیت دیکتاتوری و سانسور رخ می‌نمایاند. اما اگر زمانه‌ای برسد که ما بتوانیم در لابه‌لای روزنامه‌هایمان این مسائل را بگوییم، دیگر وظیفه‌ی ادبیات چیز ...  ادامه مطلب 
​معرفی کتاب گور‌به‌گور؛ ویلیام فاکنر
 ۰۷ اسفند ۱۳۹۸
 نویسنده: شبنم عاملی

​معرفی کتاب گور‌به‌گور؛ ویلیام فاکنر

ما به این دلیل زندگی می‌کنیم که آماده بشیم که تا مدت درازی مرده باشیم کتاب گور‌به‌گور با عنوان اصلی As I Lay Dying توسط ویلیام فاکنر در سال ۱۹۳۰ نوشته شده است. این کتاب با ترجمه‌ی نجف دریابندری در نشر چشمه به چاپ رسیده است. به اذعان دریابندری که عنوان گور‌به‌گور را به این کتاب داده ...  ادامه مطلب